Zanieczyszczenie próbek zapachowych i jak mu zapobiegać

Opublikowane przez Odoratum w dniu

Podczas szkolenia na tak wrażliwym materiale jak zapach wiele rzeczy może pójść nie po naszej myśli. Jednym z poważniejszych problemów jest uszkodzenie próbek zapachowych, na których pracuje pies. Zdarzyć się może, że nasz wyizolowany zapach wymiesza się z innym zapachem z otoczenia, lub otoczenie zostanie zanieczyszczone zapachem, którego używamy do szkolenia. Jest to o tyle niebezpieczne, że człowiek nie jest w stanie określić kiedy doszło do skażenia, a kontynuowanie pracy z psem na takim materiale, bądź w niepewnym środowisku może doprowadzić do regresji postępów lub wpojenia psu błędnych przekonań, które trudno później skorygować.

Istnieje kilka rodzajów skażenia, zacznijmy od skażenia środowiska targetem. Zachodzi ono w momencie kiedy zapach, który wskazywać ma nasz pies wydostaje się poza wyizolowaną próbkę, i bez naszej kontroli rozprzestrzenia się w środowisku, w którym pies przebywa lub co gorsza, w którym go szkolimy. Może się to zdarzyć w momencie kiedy:

  • nie stosujemy jednorazowych rękawiczek podczas przygotowań do treningu,
  • nie dezynfekujemy dłoni po każdorazowym kontakcie z targetem
  • przygotowujemy próbki zapachowe w tym samym ubraniu, w którym przeprowadzamy trening,
  • nasze próbki nie są osłonięte i chronione przed środowiskiem zewnętrznym (np. umieszczamy je bezpośrednio na różnych powierzchniach i nie stosujemy pojemników ochronnych),
  • przygotowujemy próbki w tym samym miejscu, w którym szkolimy psa,
  • ubrania stosowane podczas treningu nosimy w innych okolicznościach, w których może występować zapach na którym trenujemy,
  • pozwalamy aby pies miał kontakt fizyczny z targetem, którego zapach przeniesie na otoczenie.

Naszym niedbalstwem ryzykujemy, że pies wskaże skażone miejsce, co może zostać uznane za fałszywy alarm i zignorowane przez przewodnika.

Oczywiście takie zanieczyszczenie może działać również w drugą stronę, może spowodować skażenie targetu środowiskiem. Wtedy to nasza próbka przejmuje przypadkowy zapach ze swojego otoczenia na skutek fizycznego kontaktu z nim. Sytuacja ta ma miejsce w momencie, kiedy nie ma żadnej bariery między próbką a otoczeniem – np. dotyka ona ziemi, piasku czy innego podłoża. Profil zapachowy ulega zmianie, przez co nasz pies może utwierdzać się w błędnym przekonaniu, że poszukuje innego zapachu niż ten na którym nam zależy. Warto też nadmienić, że w momencie skażenia targetu zachodzić mogą dodatkowe reakcje w przypadku materiałów niebezpiecznych (jak np. ładunki wybuchowe, materiały łatwopalne).

Ostatnim przykładem jest skażenie krzyżowe. Jest bardzo podobne do wspomnianego wyżej z tą różnicą, że zachodzi ono bez bezpośredniego kontaktu fizycznego z innymi obiektami. Skażenie krzyżowe następuje w momencie kiedy nasz target jest wystawiony na działanie oparów ze środowiska zewnętrznego, tj. perfumowane produkty, jedzenie, papierosy itd. I tutaj znowu może to mieć wpływ na to jak pies postrzega poszukiwany przez siebie zapach, i zamiast nauczyć wskazywania czystej próbki, będzie identyfikował tylko skażony materiał.

Zachowanie higieny i podstawowych zasad podczas pracy powinno zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia naszych próbek, oto lista środków ostrożności, zebranych przez brytyjskie Centrum Ochrony Infrastruktury Państwowej (CPNI), specjalizującej się w szkoleniu psów detekcyjnych (m.in wykrywających ładunki wybuchowe):

  1. Korzystaj z jednorazowych rękawiczek przy kontakcie z targetem (nitrylowych lub polietylenowych).
  2. Minimalizuj kontakt z targetem.
  3. Utylizuj rękawiczki po każdorazowym kontakcie z targetem lub innym zapachem wykorzystywanym w szkoleniu.
  4. Unikaj stosowania perfumowanych kosmetyków i innych produktów podczas przygotowania próbek lub w pracy z psem.
  5. Upewnij się, że materiały wykorzystywane podczas szkolenia nie są przechowywane z produktami perfumowanymi, żywnością itd.
  6. Nie umieszczaj próbek zapachowych w bezpośrednim kontakcie z podłożem – stosuj bariery o niskiej porowatości, np. w postaci nierdzewnych metalowych pojemników.
  7. Prowadź rejestr miejsc, w których przechowywane lub chowane były próbki podczas szkolenia. W ten sposób łatwiej zidentyfikujesz fałszywe wskazania przez psa.
  8. Po każdorazowym użyciu wyizolowanej próbki sprawdź jej stan – jeśli istnieje najmniejsze podejrzenie skażenia, zutylizuj próbkę.
  9. Kontroluj starzenie się próbki i jej degradację.
  10. Jeśli szkolisz psa na różnych targetach, przechowuj je w oddzielnych hermetycznych pojemnikach.
Artykuł na podstawie:

„Why and how to control contamination”

British CPNI (Centre for the Protection of National Infrastructure)

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *